سردرد و زنان: هورمون ها چه ارتباطی با آن دارند؟

تغییرات هورمونی می‌تواند یکی از دلایل اصلی باشد که نشان می‌دهد چرا زنان بیشتر از مردان دچار سردرد می‌شوند.

مهم‌ترین محرک‌های هورمونی مرتبط با سردرد عبارتند از:

• قاعدگی (پریود)
• مصرف داروهای ضدبارداری خوراکی
• بارداری
• شیردهی
• یائسگی

چرا هورمون‌ها در بروز سردرد نقش دارند؟

هورمون استروژن مسئول رشد و تنظیم سیستم تولیدمثل در زنان است. هر زمان که نوسانی در سطح استروژن بدن وجود داشته باشد، از جمله زمانی که سطح این هورمون در طول چرخه قاعدگی کاهش می‌یابد، ممکن است سردرد ایجاد شود. همچنین، زنان ممکن است در حوالی شروع دوران یائسگی و یا زمانی که تحت عمل هیسترکتومی (برداشتن رحم) قرار می‌گیرند، سردردهای بیشتری را تجربه کنند.

سردردهای مرتبط با قاعدگی

دختران و پسران پیش از رسیدن به سن بلوغ، تقریباً به یک اندازه دچار سردرد می‌شوند. با این حال، پس از بلوغ و با شروع چرخه‌های قاعدگی، بروز سردرد در دختران به طور قابل‌توجهی افزایش می‌یابد و معمولاً تنها پس از یائسگی است که از میزان آن کاسته می‌شود.

برای اینکه متوجه شوید آیا چرخه قاعدگی روی سردردهای شما تأثیر می‌گذارد یا خیر، سعی کنید یک تقویم یادداشت داشته باشید تا زمان شروع علائم خود را پیگیری کنید. در صورت مشاهده یک الگوی تکرارشونده، پزشک شما می‌تواند راهکارهای پیشگیرانه و درمانی زیر را پیشنهاد دهد:

• شروع مصرف داروها چند روز پیش از آغاز چرخه قاعدگی ماهانه برای کمک به کاهش شدت سردرد.
• استفاده از روش‌های پیشگیری از بارداری خوراکی یا هورمون‌درمانی جایگزین (این روش ممکن است برای برخی از بیماران مفید باشد، اما نه برای همه).
• در برخی موارد و در صورت شدت بالای درد، ممکن است پزشک با کمک دارو چرخه قاعدگی را به طور موقت متوقف کند.

آیا سردرد من میگرن است یا سردرد تنشی؟

شایع‌ترین انواع سردرد در میان زنان، سردردهای تنشی و میگرن هستند. سردردهای تنشی معمولاً به صورت احساس فشار یا بسته شدن یک نوار محکم به دور سر توصیف می‌شوند؛ اما اگر تا به حال احساس ضربان و تپش در سر خود داشته‌اید، به احتمال زیاد دچار سردرد میگرنی شده‌اید.

علائم سردرد میگرنی

• معمولاً بین 4 تا 72 ساعت طول می‌کشد (این زمان شامل علائم پیش و پس از شروع سردرد نیز می‌شود).
• مشاهده لکه‌ها یا خطوط زیگزاگ در میدان دید (این علامت تنها در 15 تا 25 درصد از مبتلایان به میگرن رخ می‌دهد).
• احساس درد در یک طرف سر (البته حدود 15 درصد از بیماران ممکن است در هر دو طرف سر احساس درد کنند).
• بدتر شدن شدت درد با انجام فعالیت‌های بدنی.
• حساسیت شدید به نور، صدا یا بوهای مختلف.
• حالت تهوع و یا استفراغ (بیماران مبتلا به سردردهای تنشی معمولاً حالت تهوع ندارند).

گزینه‌های درمانی و تغییر سبک زندگی

برای کمک به مدیریت علائم سردرد میگرنی، ممکن است لازم باشد تغییراتی در شیوه زندگی خود ایجاد کنید. از محرک‌های شناخته‌شده‌ای مانند مصرف الکل و استرس دوری کنید و حتماً آب کافی بنوشید! (مصرف روزانه 1.5 تا 2 لیتر آب ضروری است). اگر مصرف کافئین روی الگوی خواب شما تأثیر می‌گذارد، مصرف قهوه و نوشیدنی‌های انرژی‌زا را محدود کنید. در نهایت، خواب کافی و باکیفیت برای داشتن یک زندگی سالم و بدون میگرن بسیار مهم است. نکته کلیدی این است که زمان خواب، بیداری و صرف وعده‌های غذایی خود را منظم نگه دارید.

فیزیوتراپی، به خصوص در نواحی گردن و شانه‌ها، می‌تواند در کاهش سفتی عضلات که از عوامل اصلی بروز سردردهای تنشی است، بسیار مفید واقع شود. همچنین رفتاردرمانی و انجام تمرینات تمدد اعصاب (ریلکسیشن) به کاهش استرس و بهبود سردرد کمک شایانی می‌کند.

اگر با وجود اصلاح سبک زندگی همچنان دچار مشکل هستید، حتماً به یک پزشک متخصص مراجعه کنید.

میگرن و سردردهای تنشی کاملاً قابل مدیریت هستند و با کنترل آن‌ها می‌توانید دوباره از فعالیت‌های روزمره خود لذت ببرید. درک اینکه هورمون‌ها چگونه بر بدن شما تأثیر می‌گذارند و چگونه می‌توانند باعث ایجاد میگرن یا سردرد شوند، اولین قدم برای یافتن بهترین روش درمانی مختص شماست.

منبع: Hopkins Medicine